news-details

انسجام ایدئولوژیک؛ رمز ماندگاری و اقتدار ایران

تحلیل کنش و رفتار جریان های سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، مستلزم بررسی تفاوت های بنیادین میان پوزیسیون (جریان های حاکم و حامی نظام) و اپوزیسیون (جریان های مخالف نظام) از منظر مبانی ایدئولوژیک، الگوهای کنش سیاسی و نوع مواجهه با مسائل راهبردی کشور است. این دو جریان، به دلیل تفاوت در برداشت از مفاهیمی چون هویت ملی، استقلال، امنیت و جایگاه ایران در نظام بین الملل، رویکردهای متفاوتی را در عرصه سیاست داخلی و خارجی دنبال می کنند؛ تفاوتی که به باور بسیاری از تحلیلگران، در شکل گیری گفتمان های سیاسی و جهت گیری های کلان کشور نقشی تعیین کننده داشته است.

از نگاه من، مهم ترین تفاوت میان پوزیسیون (جریان ها و نیروهای حاکم و حامی نظام سیاسی) و اپوزیسیون (جریان ها و نیروهای مخالف نظام سیاسی) در ایران، به انسجام فکری و هدف گذاری آن ها بازمی گردد. پوزیسیون بر پایه یک منظومه فکری مشترک شکل گرفته و در حفظ استقلال کشور، پاسداری از ارزش های اسلامی، تقویت هویت ملی و صیانت از تمدن ایرانی دارای هدفی روشن و واحد است. همین وحدت ایدئولوژیک سبب شده است که در برابر فشارهای خارجی، به ویژه در مواجهه با قدرت های سلطه گر، مواضعی هماهنگ و منسجم داشته باشد.

در مقابل، اپوزیسیون از مجموعه ای از جریان های ناهمگون با دیدگاه ها و اهداف متفاوت تشکیل شده است و به همین دلیل فاقد یک راهبرد مشترک و چشم انداز واحد برای آینده ایران است. از نگاه من، بخش قابل توجهی از این جریان ها به جای تمرکز بر تقویت هویت ملی و دینی، بیش از هر چیز در پی دستیابی به اهداف و منافع سیاسی خود هستند و رویکردهایی را دنبال می کنند که در عمل به تضعیف ارزش های اسلامی، سست شدن باورهای اعتقادی و کمرنگ شدن مؤلفه های تمدن ایرانی می انجامد.

به اعتقاد من، آنچه تا امروز موجب شده است ایران با وجود جنگ ها، تحریم ها، فشارهای سیاسی و تهدیدهای خارجی همچنان به عنوان کشوری مقتدر باقی بماند، نقش آفرینی جریان های پوزیسیون در حفظ انسجام داخلی، دفاع از تمامیت ارضی و تقویت مؤلفه های قدرت ملی بوده است. اگر امروز دشمنانی مانند آمریکا و رژیم صهیونیستی همچنان نسبت به ایران رویکردی خصمانه دارند، بخشی از زمینه های این تقابل نیز به عملکرد جریان هایی بازمی گردد که به باور من، فاقد راهبرد ملی مشخص هستند و در بسیاری از مقاطع، مواضع و اقداماتشان در راستای منافع رقبای خارجی ایران تفسیر شده است. از این رو، حفظ وحدت فکری، تقویت ارزش های اسلامی و پاسداری از هویت و تمدن ایرانی را باید از مهم ترین عوامل استمرار اقتدار و امنیت جمهوری اسلامی ایران دانست.

سید هادی زکی نژاد