این پژوهش به بررسی عوامل مؤثر بر اعتماد ملی و سرمایه اجتماعی شهروندان می پردازد و نشان می دهد چگونه عواملی چون تعلقات تاریخی، تعهدات فرهنگی و اعتقادات دینی بر میزان اعتماد، انسجام و مشارکت اجتماعی تأثیرگذار هستند.

محورهای کلیدی پژوهش:

1. مفهوم سرمایه اجتماعی: سرمایه اجتماعی مجموعه ای از هنجارها و روابط میان انسان هاست که موجب ارتقای همکاری، کاهش هزینه های تبادل و تقویت انسجام اجتماعی می شود. این مفهوم شامل اعتماد، مشارکت و انسجام اجتماعی است.

2. ابعاد سرمایه اجتماعی: سه بعد اصلی سرمایه اجتماعی عبارتند از: اعتماد اجتماعی (احساس روابط اجتماعی بین افراد)، مشارکت اجتماعی (فعالیت در سازمان های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی)، و انسجام اجتماعی (همبستگی و پیوند جمعی).

3. عوامل مؤثر بر سرمایه اجتماعی: عوامل کلیدی شامل هویت دینی و نگرش مذهبی، تعهدات فرهنگی و مناسک اجتماعی، تعلقات تاریخی و احساس تعلق به گذشته مشترک هستند.

4. نقش دین در تقویت سرمایه اجتماعی: دین با ایجاد حس همدلی، همبستگی و انسجام، نقش مهمی در تقویت سرمایه اجتماعی ایفا می کند. مشارکت در هیأت های عزاداری و صندوق های خیریه، باعث افزایش اعتماد و مشارکت می شود.

5. یافته های پژوهش: نتایج پژوهش در شهر شیراز نشان داد که هرچه میزان تعلقات تاریخی، تعهدات فرهنگی و اعتقادات دینی شهروندان افزایش یابد، نسبت به میزان اعتماد، انسجام و مشارکت اجتماعی و در کل سرمایه اجتماعی آنها افزایش می یابد.

6. ابعاد هویت دینی: پنج بعد هویت دینی شامل: بعد اعتقادی (باورهای دینی)، بعد مناسکی (اعمال دینی)، بعد عاطفی (تجربه دینی)، بعد فکری (دانش دینی) و بعد پیامدی (آثار دین در رفتار روزمره) می باشد.

این پژوهش با روش توصیفی-پیمایشی و با نمونه ای 300 نفری از شهروندان شیراز انجام شده و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و تحلیل آماری (SPSS و PLS-Smart)، به تبیین رابطه میان متغیرهای مذکور پرداخته است. یافته ها نشان می دهند که تقویت هویت دینی، تعهدات فرهنگی و تعلقات تاریخی می تواند به افزایش سرمایه اجتماعی و در نتیجه تقویت انسجام و مشارکت اجتماعی منجر شود.
دانلود مقاله