تحولات منطقه ای و درگیری های نظامی در سال های اخیر شکل تازه ای به خود گرفته اند و ایران، به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و نقش تعیین کننده اش در موازنه قدرت خاورمیانه، بار دیگر در کانون توجه قدرت های بزرگ قرار گرفته است. جنگ رمضان صرفاً یک رویارویی نظامی ساده نبوده، بلکه تلاشی گسترده برای تضعیف بنیان های سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی و در نهایت تجزیه ایران به شمار می رود. در این چارچوب، ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی با این برداشت راهبردی عمل کرده اند که تنها از طریق فشارهای چندلایه، ایجاد ناآرامی های داخلی و تضعیف انسجام ملی می توانند بر مقاومت تاریخی ملت ایران غلبه کنند.

جمهوری اسلامی ایران در بیش از چهار دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی به یکی از موانع اصلی در برابر گسترش نفوذ نظام سرمایه داری و سلطه طلبی قدرت های بزرگ تبدیل شده است. در جریان درگیری های اخیر، از جمله جنگ دوازده روزه و همچنین جنگ «رمضان»تمام تلاش خودرا کردند با ترور رهبری ، فرماندهان نظامی، ایجاد آشوب های داخلی و دامن زدن به شکاف های اجتماعی، ساختار قدرت در ایران تضعیف شود. با این حال، برخلاف این محاسبات، انسجام اجتماعی و حضور مردم در صحنه موجب شد مفهوم «مقاومت ملی» تقویت شود و با تأسی از رهبری شهید ،پیوند میان رهبری جوان ، مردم و نیروهای مسلح به عنوان عامل اصلی حفظ امنیت و ثبات کشور بیش از پیش آشکار گردد.

در این میان، جایگاه ژئواستراتژیک تنگه هرمز اهمیت ویژه ای دارد. این گذرگاه حیاتی که محل عبور بخش قابل توجهی از انرژی جهان است، به یکی از مهم ترین ابزارهای راهبردی ایران در معادلات منطقه ای و جهانی تبدیل شده است در صورتی که تا قبل از جنگ رمضان ایران از این قدرت ژئوپولتیکی به صورت عملی استفاده نکرد ، مدیریت و حفاظت از این مسیر راهبردی نه تنها به عنوان یک ضرورت امنیتی مطرح است، بلکه می تواند به عنوان اهرمی مؤثر در برابر فشارهای اقتصادی و تحریم ها عمل کند. بهره گیری هوشمندانه از این موقعیت جغرافیایی، علاوه بر تقویت بازدارندگی دفاعی، ظرفیت هایی برای افزایش قدرت اقتصادی و نقش آفرینی بیشتر ایران در نظام انرژی جهان فراهم می کند.

پس از درخواست آتش بس، موضوع مذاکرات میان ایران و آمریکا در اسلام آباد نیز مطرح شد، اما طرح خواسته های بی منطق از سوی واشنگتن مانع شکل گیری توافقی پایدار گردید. پیشنهاد نظارت مشترک بر تنگه هرمز، تلاش برای فروش ومدیریت نفت ایران با مدیریت آمریکا (مثل اتفاقی که پس از جنگ علیه عراق رقم زند ) و طرح موضوع رقیق سازی یا تحویل اورانیوم، از جمله مواردی بودند که به عنوان دخالت در حاکمیت ملی تلقی شدند. چنین رویکردی بازتاب همان الگوی تاریخی فشار و امتیازگیری است که بارها در روابط بین الملل مشاهده شده است.

در این چارچوب، رفتار ایالات متحده بر مبنای نوعی نگرش ماکیاولیستی قابل تحلیل است؛ نگرشی که در آن اخلاق، تعهدات حقوقی و قواعد دیپلماتیک در مرتبه ای پایین تر قرار می گیرند و «قدرت عریان» تعیین کننده اصلی رفتار سیاسی محسوب می شود. در چنین رویکردی، مذاکره نه صرفاً ابزاری برای تفاهم، بلکه ادامه رقابت و تقابل از مسیرهای غیرنظامی است. دولت هایی که با چنین منطق سیاسی عمل می کنند، تنها زمانی به توافق پایبند می مانند که توازن قدرت به زیان آن ها نباشد و هرگاه ضعف در طرف مقابل مشاهده کنند، تهدید، تحریم یا فشار نظامی را جایگزین گفت وگو می کنند.

از همین رو، مواجهه با چنین رویکردی نیازمند حفظ و تقویت بازدارندگی است. بازدارندگی مؤثر ترکیبی از توان دفاعی بومی، قدرت نظامی، عمق راهبردی منطقه ای و ظرفیت های اقتصادی مقاوم را در بر می گیرد. در نبود چنین پشتوانه ای، مذاکره می تواند به ابزاری برای تحمیل خواسته های طرف قدرتمند تبدیل شود.