news-details

رادیکال سیاست؛ وقتی کوچک ها بزرگ و بزرگ ها کوچک نشان داده می شوند.

«ریاضیات رادیکال را برای تغییر اندازه اعداد به کار می گیرد و سیاست، روایت را برای تغییر اندازه واقعیت. در نبرد روایت ها علیه ایران، ابزاری به نام رادیکال سیاسی با وارونه سازیِ تصویرِ قدرت، دستاوردهای ملی را کوچک و چالش های گذرا را به هیولاهایی بزرگ تبدیل می کند؛ جنگی که در آن حقیقت، اولین قربانیِ خطای دیدِ رسانه ای است.»

در ریاضیات، رادیکال یک ویژگی جالب دارد؛ گاهی اندازه واقعی اعداد را در ظاهر تغییر می دهد. برای مثال، عدد 1/4 وقتی زیر رادیکال قرار می گیرد به 1/2 تبدیل می شود و بزرگ تر دیده می شود، اما عدد 9 با قرار گرفتن زیر رادیکال به 3 تبدیل می شود و کوچک تر می شود. در عالم سیاست نیز گاهی پدیده ای شبیه به این اتفاق رخ می دهد؛ یعنی با استفاده از رسانه، تبلیغات و جنگ روایت ها، برخی موضوعات کوچک آن قدر بزرگ جلوه داده می شوند که در ذهن مردم به یک مسئله بزرگ و تعیین کننده تبدیل می شوند، در حالی که برخی مسائل بزرگ، بحران ها یا شکست های مهم، کوچک و کم اهمیت نشان داده می شوند. در واقع، در سیاست همیشه بزرگی و کوچکی یک مسئله فقط به واقعیت آن بستگی ندارد، بلکه به قدرت روایت سازی و نحوه انعکاس آن نیز وابسته است.

برای نمونه، در عرصه روابط بین الملل، قدرت های بزرگ تلاش می کنند تصویر مطلوب خود را از جهان ارائه دهند. ممکن است یک کشور، یک جریان سیاسی یا یک حادثه محدود با حجم زیادی از پوشش رسانه ای، به عنوان یک تهدید بزرگ معرفی شود، اما در مقابل، مشکلات اقتصادی، اجتماعی یا حتی شکست های سیاسی همان قدرت ها کمتر دیده شود. در رقابت میان کشورها، هر طرف تلاش می کند نقاط ضعف رقیب را برجسته و نقاط ضعف خود را پنهان کند. به عنوان مثال، آمریکا در بسیاری از موارد تلاش کرده است برخی مسائل داخلی یا منطقه ای ایران را به عنوان نشانه ضعف و بحران دائمی معرفی کند، در حالی که مشکلاتی مانند شکاف های اجتماعی، بحران های اقتصادی، هزینه های جنگ های خارجی و اختلافات داخلی در خود آمریکا نیز وجود دارد، اما در بسیاری از رسانه های همسو کمتر با همان شدت بازتاب پیدا می کند.

در مورد ایران نیز می توان نمونه ای از این «رادیکال سیاسی» را مشاهده کرد. به اعتقاد من، سال هاست که علیه جمهوری اسلامی یک جنگ روایت ها شکل گرفته است؛ به گونه ای که آمریکا، برخی دولت های غربی، اپوزیسیون خارج از کشور و رسانه های مخالف، تلاش کرده اند بسیاری از مسائل ایران را با بزرگ نمایی و تمرکز رسانه ای، به نمادی از ناکارآمدی کامل تبدیل کنند. البته مشکلات واقعی در هر جامعه ای وجود دارد و نقد منصفانه بخشی از حیات سیاسی است، اما تفاوت مهمی میان نقد و بزرگ نمایی رسانه ای وجود دارد. در مقابل، طرفداران جمهوری اسلامی نیز تلاش می کنند دستاوردها و نقاط قوت کشور را برجسته کنند. بنابراین، شناخت حقیقت نیازمند عبور از هیاهوی رسانه ای و بررسی دقیق واقعیت هاست؛ زیرا همان گونه که رادیکال در ریاضی می تواند اندازه ظاهری اعداد را تغییر دهد، در سیاست نیز جنگ روایت ها می تواند در ذهن جامعه، کوچک ها را بزرگ و بزرگ ها را کوچک جلوه دهد.