در چارچوب نظریه مرکز ـ پیرامون، نظام سرمایه داری متروپل را می توان شبکه ای از قدرت های اقتصادی، مالی و فناوری دانست که در رأس اقتصاد جهانی قرار دارند و برای حفظ برتری خود از ابزارهایی همچون تحریم، محدودیت فناوری، فشار مالی، جنگ تجاری و در شرایط بحرانی، قدرت نظامی استفاده می کنند. در این چارچوب، فشار بر ایران، روسیه و چین را می توان بخشی از رقابت گسترده تر بر سر توزیع قدرت در نظام بین الملل دانست؛ با این تفاوت که چین یک رقیب اقتصادی و فناورانه در مقیاس جهانی است، روسیه یک قدرت نظامی و ژئوپلیتیکی مهم محسوب می شود و ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی، منابع انرژی، نقش منطقه ای و موقعیت آن در اتصال شرق و غرب آسیا، اهمیت متفاوتی دارد. درباره ایران، این فشار طیفی از تحریم های نفتی و مالی تا محدودیت فناوری و فشار بر شبکه های تجاری را دربرگرفته و در سال 2026 حتی تحریم ها به شرکت ها و نفتکش های مرتبط با تجارت نفت ایران در چین نیز گسترش یافته است. تحریم فقط ابزار تنبیه نیست؛ ابزار افزایش هزینه مقاومت و تغییر محاسبات راهبردی کشور هدف است. می توان جنگ های اخیر علیه ایران را نیز در سطحی فراتر از یک مناقشه مقطعی تحلیل کرد؛ یعنی مجموعه ای از فشارهای اقتصادی، امنیتی و نظامی که هدف آن کاهش ظرفیت های راهبردی ایران و تغییر موازنه قدرت منطقه ای است. جنگ ژوئن 2025 و سپس حمله گسترده آمریکا و اسرائیل در 28 فوریه 2026 که به شهادت رهبر ایران اسلامی ،جمعی از فرماندهان ،مسئولین و هدف قرار گرفتن زیرساخت های هسته ای و نظامی ایران انجامید، نشان داد که فشار از سطح «مهار اقتصادی» می تواند به سطح «ضربه مستقیم نظامی» نیز منتقل شود. البته از نظر علمی باید میان واقعیت های قابل اثبات و تفسیر نظری تفکیک کرد؛ یعنی نمی توان بدون اسناد مستقیم گفت همه این رخدادها دقیقاً بخشی از یک طرح واحد تحت عنوان «نظام سرمایه داری متروپل» بوده اند، اما می توان استدلال کرد که از منظر رقابت قدرت، مجموعه فشارها در جهت محدود کردن توان ایران در حوزه های هسته ای، موشکی، نظامی، اقتصادی، منطقه ای و انرژی عمل کرده اند. بنابراین، ترور یا حذف رأس سیاسی یک نظام نیز در چنین چارچوبی می تواند به عنوان تلاش برای ایجاد «شوک راهبردی» و تغییر محاسبات سیاسی تحلیل شود، نه صرفاً یک عملیات نظامی منفرد.

پیش بینی من این است که فشار علیه ایران در کوتاه مدت پایان نخواهد یافت، اما الزاماً به معنای جنگ تمام عیار و دائمی نیز نیست؛ بلکه محتمل ترین سناریو، ادامه یک «فشار ترکیبی» شامل تحریم، فشار بر صادرات نفت، محدودیت مالی و فناوری، عملیات اطلاعاتی، فشار دیپلماتیک و در مقاطع مشخص حملات محدود نظامی است. نشانه مهم این روند آن است که حتی پس از تفاهم و کاهش مقطعی درگیری های گسترده، اختلافات بر سر برنامه هسته ای، تنگه هرمز و رفع تحریم ها همچنان حل نشده باقی مانده و در ماه های اخیر نیز درگیری و فشار اقتصادی ادامه داشته است. پایان واقعی این فشارها احتمالاً زمانی نزدیک تر خواهد شد که یا توافقی پایدار میان طرفین شکل بگیرد، یا هزینه ادامه تقابل برای متروپل و متحدانش از منافع آن بیشتر شود، یا ایران بتواند با افزایش تاب آوری اقتصادی، تنوع بخشی به شرکای تجاری، توسعه فناوری بومی و گسترش پیوندهای اقتصادی با شرق، اثرگذاری اهرم های فشار را کاهش دهد. از این منظر، نبرد اصلی فقط در میدان نظامی نیست؛ میدان اصلی، توان یک کشور برای تبدیل فشار خارجی به ظرفیت درونی و جلوگیری از فرسایش اقتصادی و اجتماعی است. استمرار فشار می تواند ایران را هدف بگیرد، اما اگر ایران بتواند هزینه فشار را برای طرف مقابل نیز افزایش دهد، معادله از «تحمیل اراده» به مذاکره بر سر توازن قدرت تغییر خواهد کرد.