آمریکا در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)، پیش از آنکه صرفاً نام یک کشور باشد، مفهومی سیاسی و نمادی از یک ساختار قدرت است؛ مفهومی که در بستر تقابل تاریخیِ سلطه و استقلال، معنای واقعی خود را آشکار می کند.تعبیر «شیطان بزرگ» را از این منظر باید یک مفهوم سیاسی ـ گفتمانی دانست که در آن، آمریکا نماینده الگویی از قدرت است که می تواند استقلال و اراده سیاسی ملت ها را تحت تأثیر قرار دهد. در این چارچوب، مفاهیمی همچون استکبار، استعمار، وابستگی، مداخله خارجی، غارت منابع، نفی استقلال و سلطه گری در یک شبکه معنایی واحد قرار می گیرند. اهمیت این ترمینولوژی در آن است که امام خمینی رابطه ایران و آمریکا را صرفاً در سطح اختلاف منافع دو دولت تعریف نمی کند؛ بلکه آن را به مسئله ای بنیادی تر یعنی تقابل میان «استقلال» و «سلطه» پیوند می زند. بنابراین، «شیطان بزرگ» در ادبیات سیاسی امام، بیش از آنکه صرفاً عنوانی برای یک کشور باشد، مفهومی نمادین برای توصیف مرکز ثقل قدرتی است که از نگاه ایشان، در برابر استقلال ملت ها و حق تعیین سرنوشت آنان قرار گرفته است.

از منظر علوم سیاسی و نظریه روابط بین الملل، این صورت بندی را می توان نوعی انتقال منازعه از سطح «رقابت میان دولت ها» به سطح «تقابل میان دو الگوی نظم سیاسی» دانست. در الگوی نخست، روابط بین الملل بر محور قدرت، هژمونی و امکان اعمال اراده قدرت های بزرگ بر کشورهای ضعیف تر سازمان می یابد؛ در الگوی دوم، اصل بر استقلال سیاسی، عزت ملی، عدم وابستگی و حق ملت ها برای تعیین مسیر سیاسی و تاریخی خویش است. از این منظر، مبارزه با آمریکا در اندیشه امام خمینی(ره) صرفاً یک سیاست مقطعی یا واکنش به یک اختلاف دیپلماتیک نیست، بلکه بخشی از یک دستگاه مفهومی گسترده تر برای نقد نظام سلطه بین المللی است. به همین دلیل، مفاهیمی مانند «استقلال»، «آزادی»، «جمهوری اسلامی»، «نفی سلطه» و «مقاومت» در کنار یکدیگر قرار می گیرند و یک منظومه نظری نسبتاً منسجم را شکل می دهند. بر این اساس، می توان گفت «شیطان بزرگ» یکی از کلیدواژه های فشرده و راهبردی در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) است؛ کلیدواژه ای که در سطح گفتمان سیاسی، آمریکا را از یک دولت صرف به نماد یک ساختار قدرت تبدیل می کند و مسئله رابطه با آن را از سطح دیپلماسی روزمره به سطح بنیادی ترِ نسبت میان قدرت و استقلال، هژمونی و مقاومت، و سلطه و حق تعیین سرنوشت ملت ها ارتقا می دهد.